است ، من در جوانى كه سيد هم جوان و طهران بود شنيده‌ام بابى است . پسرش هم همان است كه در به دو مشروطه آن مقالهء كفرآميز را در حبل المتين يوميهء طهران نوشت و فرار كرد و مدير حبل المتين برادر مدير حبل المتين كلكته به جاى او سه سال حبس شد . بابيها ، بهائيها در اين نغمهء جمهوريت بابيها براى آزادى خود كه البته در جمهورى بيش از مشروطه مىشود و براى انتقام از قاجاريه جد و جهد وافى دارند ، چنانچه از بذل جان و مال مضايقه ندارند . بيشتر اين هنگامه به توسط آنهاست . جهودها هم مسرورند . در ميتينگها ، اجتماعها از همه زيادتر جمع مىشوند . من مسئول گوش و چشم خودم هستم . خدايار خان را در قزوين پس از چند ماه توقف همه بهائى گفتند . براى آن‌كه در خارج طهران بهائيها را بهتر مىشناسند ، شهر كوچك است . همه اهل يك شهر از كار هم بهتر اطلاع دارند تا طهرانيها . دبير اعظم و فاميل علائى « 1 » و خيلى از بهائى ديگر كه دوروور حضرت اشرف را گرفته [ اند ] و روزبه‌روز بر عدهء آنها در وزارت جنگ افزون مىشود . جسته جسته مىگويند خود رئيس الوزراء هم بابى است يا منتسب به آنها . حالا اين هم حكايت مشروطه بشود كه بيشتر مردم را به دروغ بهائى ، ازلى مىگفتند ، خدا مىداند . اما آنچه هست اين فرقه در اين هنگامه دخالت تام دارند كه احدى نمىتواند منكر شود و براى آن‌كه در تغيير رژيم منافع صورى و معنوى آنها بيش از ايام مشروطه است . چنانچه در مشروطه بيش از استبداد بود . نظم الدوله گفت : وارد اطاق عميد الدوله ، همان اطاق استراحت يا خوابگاه [ شدم ] . معتضد السلطنه تشريف داشت . با نظم الدوله و بهاء الدوله زير كرسى [ بودند ] و من در صندلى همان كنار ميز نشستم . نظم الدوله مىگفت به سرايدارباشى امر شده اثاثيه‌اى كه نزد زنهاى شاه است بگيرد و مسئول تمام اثاثيهء سلطنتى اوست . او هم رفت گرفت و عيالات شاه نصف بيرون نرفتند ، نصف خواهند رفت . اين حرف را من نمىزنم تمام عالم مىگويند . هر مملكتى كه از صد نفر هشتاد نفر آن باسواد بود قابل مشروطه ، [ به ] نود و پنج نفر كه رسيد قابل جمهورى است . ايران از هزار نفر ده نفر سواد و خط فارسى دارد .

--> ( 1 ) - اين فاميل علائى سواى فاميل محترم علاء السلطنه است ( يادداشت از نويسنده ) .